آب خوردن نوزاد با لیوان از چند ماهگی شروع می شود؟

سن مناسب آموزش نوشیدن آب با لیوان به نوزاد و کودک

بررسی زمان مناسب شروع آموزش نوشیدن مایعات با لیوان و نکات مهم برای عادت دادن نوزاد به استفاده از لیوان.

اگر برایتان سوال است که نوزاد از چه سنی می تواند با لیوان آب بخورد، معمولا حدود ۶ ماهگی زمان مناسبی برای شروع تمرین نوشیدن با لیوان است؛ یعنی زمانی که کودک وارد مرحله غذای کمکی میشود و میتواند مهارت های جدید مربوط به خوردن و نوشیدن را تمرین کند. البته قرار نیست نوزاد از همان روز اول مقدار زیادی آب بنوشد. در این مطلب بررسی میکنیم که شروع این مهارت از چه سنی مناسب است، چطور باید آن را به نوزاد آموزش داد، چه مقدار آب برای شروع کافی است و اگر کودک با لیوان همکاری نکرد چه کاری میتوان انجام داد. در ادامه با ما همراه باشید.

شروع آب خوردن با لیوان از چه زمانی مناسب است؟

برای بیشتر نوزادان سالم، حدود ۶ ماهگی زمان مناسبی برای آشنا شدن با لیوان و نوشیدن مقدار کمی آب است. در این سن، کودک معمولا وارد مرحله ای شده که میتواند در کنار شیر، غذاهای کمکی را نیز تجربه کند و مهارت های حرکتی و تغذیه ای جدیدی را یاد بگیرد. CDC نیز شروع آشنایی کودک با لیوان را حدود ۶ ماهگی مطرح میکند و اشاره دارد که کودک میتواند در این دوره استفاده از لیوان، لیوان آموزشی یا لیوان نی دار را به تدریج تمرین کند.نکته مهم این است که سن شروع تمرین با لیوان با زمان کنار گذاشتن کامل شیشه شیر یکی نیست. در این مرحله هدف اصلی، یادگیری یک مهارت جدید است و کودک هنوز در حال رشد و سازگار شدن با روش های مختلف است.

چرا بهتر است کودک نوشیدن با لیوان را یاد بگیرد؟

نوشیدن از لیوان فقط راهی برای خوردن آب نیست؛ بلکه یکی از مهارت های تغذیه ای است که کودک به مرور آن را یاد میگیرد. نوزاد در ابتدا بیشتر مهارت های تغذیه ای خود را با مکیدن تمرین کرده است، اما استفاده از لیوان به او فرصت میدهد روش متفاوتی برای نوشیدن را تجربه کند. در زمان استفاده از لیوان، کودک باید بتواند دهان و لب های خود را با جریان مایع هماهنگ کند و به تدریج کنترل بیشتری روی جرعه های خود داشته باشد. این مهارت به مرور و با تمرین شکل میگیرد و نباید انتظار داشت کودک در اولین دفعات کاملا مسلط باشد. به همین دلیل، نوزاد از چه سنی می تواند با لیوان آب بخورد سوالی است که پاسخ آن فقط به عدد ماه بستگی ندارد؛ آمادگی رشدی کودک نیز اهمیت دارد.

از کجا بفهمیم نوزاد برای تمرین لیوان آماده است؟

سن حدود ۶ ماهگی یک بازه معمول برای شروع است، اما بهتر است توانایی های خود کودک را نیز در نظر بگیرید. نوزادی که بتواند با کمک یا به شکل پایدار بنشیند و کنترل مناسبی روی سر و گردن خود داشته باشد، معمولا شرایط بهتری برای شروع تمرین نوشیدن دارد.برخی نشانه هایی که میتوانند برای شروع تمرین مفید باشند از:

کودک میتواند با کمک در وضعیت نشسته باقی بماند.
کنترل سر و گردن او مناسب است.
به غذا و نوشیدنی اطراف خود توجه نشان میدهد.
میتواند لب ها و دهان خود را برای گرفتن مایع هماهنگ کند.
هنگام غذا خوردن، آمادگی بیشتری برای تجربه بافت ها و روش های جدید نشان میدهد.

البته این موارد به تنهایی معیار پزشکی نیستند و رشد هر کودک میتواند با کودک دیگر متفاوت باشد.

آموزش آب خوردن با لیوان را چگونه شروع کنیم؟

برای آموزش آب خوردن به نوزاد بهتر است از یک تجربه ساده و کوتاه شروع کنید. در اولین دفعات، مقدار کمی آب داخل لیوان بریزید و کودک را در وضعیت نشسته و پایدار قرار دهید. اگر خودتان لیوان را نگه میدارید، آن را به آرامی به لب کودک نزدیک کنید و اجازه دهید مقدار کمی آب وارد دهانش شود. لیوان را ناگهان بالا نبرید، زیرا کودک هنوز توانایی کنترل جریان آب را مانند یک کودک بزرگ تر ندارد. در ابتدا ممکن است کودک به جای نوشیدن، لیوان را گاز بگیرد، آن را با دست پس بزند یا آب را روی لباس خود بریزد. این رفتارها عجیب نیستند چون کودک در حال شناختن یک وسیله جدید است و باید فرصت داشته باشد تا به تدریج نحوه استفاده از آن را یاد بگیرد.

بهتر است جلسات تمرین کوتاه باشند. چند دقیقه تمرین در زمان مناسب میتواند بسیار بهتر از این باشد که کودک را مجبور کنید مدت طولانی با لیوان کار کند.

آیا نوزاد باید از همان ابتدا خودش لیوان را بگیرد؟

خیر. در شروع کار معمولا بهتر است والد لیوان را نگه دارد و جریان آب را کنترل کند. کودک هنوز ممکن است نتواند وزن لیوان و مقدار مایع داخل آن را مدیریت کند.بعد از مدتی، میتوانید دسته لیوان را در اختیار کودک قرار دهید و اجازه دهید خودش آن را لمس و نگه دارد. با پیشرفت مهارت حرکتی، کنترل بیشتری روی لیوان پیدا خواهد کرد. در واقع میتوان این فرآیند را به چند مرحله تقسیم کرد: ابتدا دیدن لیوان، سپس لمس کردن آن، بعد گرفتن لیوان با کمک والد و در نهایت نوشیدن مستقل. این مراحل لزوما در تمام کودکان با یک سرعت طی نمی شوند.

لیوان باز برای شروع بهتر است یا لیوان نی دار؟

برای این سوال یک پاسخ واحد وجود ندارد. بعضی کودکان با لیوان باز راحت تر ارتباط برقرار میکنند و بعضی دیگر با نی سریع تر نوشیدن را یاد میگیرند. CDC استفاده از لیوان نی دار یا لیوان آموزشی را در حدود ۶ ماهگی امکان پذیر میداند و توصیه میکند کودک به تدریج مهارت استفاده از لیوان را یاد بگیرد. در این مقاله وارد مقایسه مدل های مختلف لیوان نمیشویم، چون موضوع انتخاب و مقایسه انواع لیوان کودک را میتوانید به صورت کامل در راهنمای خرید لیوان آموزشی سایت دنبال کنید. برای مقاله حاضر، نکته مهم این است که وسیله انتخابی با سن و توانایی کودک هماهنگ باشد و استفاده از آن برای کودک قابل کنترل باشد.

نوزاد ۶ ماهه چقدر آب میتواند بخورد؟

وقتی کودک برای اولین بار با لیوان آب آشنا میشود، لازم نیست مقدار مشخصی را به زور به او بدهید. هدف اولیه بیشتر تمرین مهارت نوشیدن است. بر اساس توصیه انجمن متخصصان اطفال آمریکا، برای کودکان ۶ تا ۱۲ ماهه حدود ۴ تا ۸ اونس آب در روز، یعنی تقریبا ۱۲۰ تا ۲۴۰ میلی لیتر، به عنوان مقدار کلی مطرح شده است. با این حال، این عدد به معنی یک سهم اجباری برای همه کودکان نیست. مقدار آب مصرفی میتواند با توجه به میزان شیر، غذای مصرفی، شرایط آب و هوا و شرایط کلی کودک متفاوت باشد. بهتر است آب در مقدارهای کم و متناسب با نیاز کودک ارائه شود و والدین به جای تمرکز وسواس گونه روی عدد، وضعیت کلی تغذیه و رشد کودک را در نظر بگیرند.

اگر نوزاد لیوان را پس زد چه کنیم؟

یکی از اتفاقات رایج در شروع این است که کودک اصلا علاقه ای به لیوان نشان نمیدهد. ممکن است آن را هل بدهد، گاز بگیرد یا بعد از یک جرعه کوچک دیگر حاضر نباشد از آن استفاده کند. در چنین شرایطی بهتر است کودک را مجبور نکنید. میتوانید چند روز بعد دوباره امتحان کنید و اجازه دهید لیوان را در زمان های مختلف ببیند. گاهی اوقات مشکل از خود لیوان نیست؛ بلکه کودک خسته، گرسنه یا بی حوصله است. زمان مناسبی را برای تمرین انتخاب کنید؛ زمانی که کودک آرام است و عجله ای برای غذا خوردن ندارد. می توانید هنگام غذا خوردن خودتان نیز از لیوان استفاده کنید. کودکان در این سن از رفتار بزرگسالان تقلید میکنند و دیدن نوشیدن والدین میتواند برایشان جذاب باشد.

چرا نوزاد هنگام نوشیدن آب سرفه میکند؟

در ابتدای یادگیری نوشیدن، ممکن است کودک گاهی هنگام نوشیدن مقدار کمی سرفه کند. او هنوز در حال یادگیری کنترل جریان مایع و هماهنگ کردن بلع است. به همین دلیل بهتر است در شروع، مقدار کمی مایع در لیوان قرار دهید و لیوان را بیش از حد خم نکنید. همچنین کودک باید در وضعیت مناسب و پایدار قرار داشته باشد. اگر سرفه هنگام نوشیدن به شکل مداوم اتفاق می افتد، کودک مرتب دچار خفگی میشود یا والدین درباره بلع او نگرانی دارند، بهتر است موضوع با پزشک کودک مطرح شود.

آیا می توان هنگام غذا خوردن به نوزاد آب داد؟

بله، قرار دادن مقدار کمی آب در کنار وعده غذایی یکی از روش های مناسب برای تمرین نوشیدن از لیوان است. این کار دو مزیت دارد: کودک همزمان با غذا خوردن با لیوان آشنا میشود و به تدریج متوجه میشود که میتواند برای نوشیدن از وسیله ای غیر از شیشه شیر استفاده کند. البته مقدار آب باید متناسب با سن کودک باشد و نباید باعث شود کودک به دلیل نوشیدن آب، شیر یا غذای مورد نیاز خود را کمتر دریافت کند.

چه مقدار آب داخل لیوان بریزیم؟

برای شروع بهتر است لیوان را کاملا پر نکنید. مقدار کمی آب کنترل آن را برای والد آسان تر میکند و اگر کودک لیوان را برگرداند، میزان ریخت و پاش نیز کمتر خواهد بود. مثلا میتوانید ابتدا تنها چند جرعه آب داخل لیوان بریزید. با بهتر شدن مهارت کودک، مقدار مایع را به تدریج افزایش دهید. این روش علاوه بر اینکه تمرین را ساده تر میکند، به کودک کمک میکند وزن لیوان را بهتر کنترل کند.

آیا استفاده از لیوان در ۶ ماهگی به معنی کنار گذاشتن شیشه شیر است؟

خیر. آشنا کردن کودک با لیوان به این معنی نیست که باید شیشه شیر را ناگهان کنار بگذارید. در این مرحله میتوانید لیوان را به عنوان یک مهارت جدید وارد برنامه کودک کنید و اجازه دهید کودک به تدریج با آن آشنا شود. موضوع انتقال کودک از شیشه شیر به لیوان آموزشی یک فرآیند جداگانه است که معمولا به زمان، آمادگی کودک و روش تدریجی نیاز دارد. برای این بخش میتوانید به مقاله «آموزش گرفتن شیشه شیر از کودک؛ انتقال به لیوان آموزشی» لینک دهید.

آیا نوزاد میتواند با لیوان معمولی آب بخورد؟

بله. کودک میتواند به تدریج استفاده از لیوان باز را یاد بگیرد، اما در ابتدای کار احتمالا به کمک والد نیاز دارد. NHS استفاده از لیوان باز یا لیوان بدون سوپاپ را برای یادگیری نوشیدن پیشنهاد میکند و CDC نیز اشاره دارد که کودکان در حدود ۹ ماهگی میتوانند یادگیری استفاده از لیوان بدون درپوش را شروع کنند. البته این سنین تقریبی هستند و کودکان از نظر مهارت حرکتی تفاوت دارند. اگر کودک هنوز نمیتواند لیوان را کنترل کند، نیازی نیست برای مستقل نوشیدن عجله کنید. میتوانید لیوان را خودتان نگه دارید و به مرور مسئولیت بیشتری به کودک بدهید.

چطور بفهمیم کودک در نوشیدن با لیوان پیشرفت کرده است؟

پیشرفت فقط به این معنی نیست که کودک بتواند یک لیوان کامل را بدون کمک بنوشد. نشانه های کوچک نیز اهمیت دارند. برای مثال، اگر کودک ابتدا فقط لیوان را لمس میکرد و حالا میتواند آن را با دو دست بگیرد، پیشرفت کرده است. اگر قبلا آب را فورا بیرون میریخت و حالا میتواند چند جرعه کوچک بنوشد، مهارت او بهتر شده است. همچنین ممکن است کودک به مرور بتواند لیوان را خودش به سمت دهان ببرد، زاویه آن را کنترل کند و پس از نوشیدن آن را پایین بیاورد. این مهارت ها به تدریج و با تکرار شکل میگیرند.

اشتباهات رایج هنگام آموزش لیوان به نوزاد

گاهی والدین با هدف کمک به کودک، ناخواسته فرآیند یادگیری را سخت تر میکنند. یکی از رایج ترین اشتباهات این است که انتظار داشته باشیم کودک از همان روز اول مانند یک کودک بزرگ تر از لیوان بنوشد. اشتباه دیگر، پر کردن بیش از حد لیوان است. مقدار زیاد آب میتواند کنترل لیوان را سخت کند و باعث شود کودک تجربه ناخوشایندی داشته باشد. وادار کردن کودک به نوشیدن نیز معمولا نتیجه خوبی ندارد. اگر کودک خسته یا بی علاقه است، بهتر است تمرین را متوقف کنید و بعدا دوباره امتحان کنید. همچنین نباید صرفا به دلیل اینکه کودک یک مدل لیوان را قبول نکرده است، تصور کنید که او هنوز آمادگی یادگیری ندارد. گاهی تغییر روش گرفتن لیوان یا زمان تمرین میتواند تفاوت زیادی ایجاد کند.

آموزش لیوان چقدر زمان میبرد؟

هیچ زمان مشخصی برای همه نوزادان وجود ندارد. یک کودک ممکن است طی چند هفته با لیوان راحت شود و کودک دیگری برای رسیدن به همان مرحله به زمان بیشتری نیاز داشته باشد. مهم این است که فرآیند یادگیری را به بخش های کوچک تقسیم کنید. امروز ممکن است کودک فقط لیوان را بگیرد، چند روز بعد یک جرعه بنوشد و مدتی بعد خودش آن را به سمت دهان ببرد. این پیشرفت های کوچک را جدی بگیرید. مهارت های حرکتی و تغذیه ای کودک با تمرین و تجربه بهتر میشوند.

جمع بندی

حالا اگر دوباره به سوال نوزاد از چه سنی می تواند با لیوان آب بخورد؟ برگردیم، میتوان گفت برای بیشتر نوزادان سالم، حدود ۶ ماهگی زمان مناسبی برای شروع این مهارت است. اما چیزی که باید بیشتر از عدد ماه به آن توجه کنید، آمادگی کودک و سرعت یادگیری خودش است. در شروع، هدف این نیست که کودک یک لیوان کامل آب بنوشد. هدف این است که لیوان را بشناسد، آن را لمس کند، چند جرعه کوچک بنوشد و به تدریج کنترل بیشتری روی آن پیدا کند. پس اگر روزهای اول آب روی لباس کودک ریخت، لیوان را گاز گرفت یا اصلا حاضر نشد از آن بنوشد، نگران نباشید. اینها می توانند بخشی طبیعی از مسیر یادگیری باشند. یک قانون ساده را به خاطر بسپارید: کم شروع کنید، عجله نکنید و اجازه دهید کودک با سرعت خودش یاد بگیرد.

اگر میخواهید قبل از شروع این مرحله، درباره زمان مناسب مصرف آب اطلاعات کامل تری داشته باشید، مقاله از چند ماهگی به نوزاد آب بدهیم؟ میتواند راهنمای مناسبی باشد. همچنین برای انتخاب و مقایسه مدل های مختلف لیوان میتوانید به راهنمای خرید بهترین لیوان آموزشی و آبخوری کودک مراجعه کنید. در نهایت، اگر کودک شما آماده تمرین نوشیدن با لیوان است، میتوانید مدل های مناسب را در دسته بندی لیوان کودک بررسی کنید و بر اساس سن و مهارت کودک، گزینه مناسب خود را انتخاب کنید.

سوالات متداول درباره نوشیدن آب با لیوان

1. نوزاد از چه سنی میتواند با لیوان آب بخورد؟

برای بیشتر نوزادان سالم، حدود ۶ ماهگی زمان مناسبی برای شروع تمرین نوشیدن با لیوان است. در این سن میتوان مقدار کمی آب را در کنار غذای کمکی ارائه کرد و مهارت نوشیدن را به تدریج آموزش داد.

2. نوزاد ۶ ماهه میتواند خودش لیوان را بگیرد؟

ممکن است بعضی کودکان در این سن بتوانند لیوان را با کمک بگیرند، اما انتظار نوشیدن کاملا مستقل در ۶ ماهگی ضروری نیست. بهتر است والد در ابتدا لیوان را نگه دارد و کودک به تدریج کنترل آن را یاد بگیرد.

3. اگر نوزاد آب را از لیوان نخورد چه کنیم؟

اصرار نکنید. میتوانید تمرین را چند روز بعد تکرار کنید، زمان مناسبی انتخاب کنید و اجازه دهید کودک ابتدا با لمس و گرفتن لیوان با آن آشنا شود.

4. نوزاد از چه سنی میتواند با لیوان معمولی آب بخورد؟

کودک میتواند از حدود ۶ ماهگی با کمک والد تمرین با لیوان باز را آغاز کند، اما یادگیری استفاده مستقل از آن زمان بیشتری میبرد. CDC شروع تمرین استفاده از لیوان بدون درپوش را حدود ۹ ماهگی مطرح میکند.

5. آیا میتوان به نوزاد ۶ ماهه لیوان نی دار داد؟

بله، لیوان نی دار یکی از گزینه هایی است که میتواند از حدود ۶ ماهگی برای تمرین نوشیدن مورد استفاده قرار بگیرد، به شرطی که کودک از نظر رشدی آمادگی لازم را داشته باشد.